SISD
Home>Blog>Thiết Kế Nhà Ở Riêng Lẻ Thay Đổi Từ Ngày 01/07/2026 Theo Nghị Định 207/2026/NĐ-CP: Xu Hướng Nâng Cao Chất Lượng Và An Toàn Công Trình

Thiết Kế Nhà Ở Riêng Lẻ Thay Đổi Từ Ngày 01/07/2026 Theo Nghị Định 207/2026/NĐ-CP: Xu Hướng Nâng Cao Chất Lượng Và An Toàn Công Trình

Thiết Kế Nhà Ở Riêng Lẻ Thay Đổi Từ Ngày 01/07/2026 Theo Nghị Định 207/2026/NĐ-CP: Xu Hướng Nâng Cao Chất Lượng Và An Toàn Công Trình

Trong bối cảnh tốc độ đô thị hóa diễn ra nhanh chóng, quy mô và mật độ xây dựng nhà ở riêng lẻ tại Việt Nam ngày càng gia tăng. Song song với sự phát triển này là yêu cầu hoàn thiện khung pháp lý nhằm kiểm soát chất lượng công trình, bảo đảm an toàn cho người sử dụng, hạn chế các sự cố xây dựng và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước. Đây cũng là xu hướng đã được nhiều quốc gia áp dụng khi chuyển từ mô hình quản lý chủ yếu dựa trên thủ tục hành chính sang mô hình quản lý dựa trên mức độ rủi ro và tính chất kỹ thuật của công trình.

Trên tinh thần đó, Nghị định số 207/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 01/07/2026 đã bổ sung nhiều quy định mới liên quan đến hoạt động thiết kế và quản lý xây dựng nhà ở riêng lẻ. Điểm nổi bật của nghị định là việc phân loại yêu cầu thiết kế theo quy mô công trình, thay vì áp dụng một cách tiếp cận đồng nhất đối với mọi loại hình nhà ở như trước đây.

Có thể thấy, các quy định mới không đơn thuần làm rõ trách nhiệm của chủ đầu tư hay đơn vị thiết kế mà còn phản ánh xu hướng tăng cường quản lý chất lượng ngay từ giai đoạn chuẩn bị đầu tư. Khi hồ sơ thiết kế được thực hiện bởi các cá nhân hoặc tổ chức có năng lực phù hợp với quy mô công trình, nguy cơ phát sinh sai sót trong thi công sẽ được giảm thiểu đáng kể, đồng thời góp phần bảo đảm tuổi thọ, khả năng vận hành và mức độ an toàn của công trình trong suốt vòng đời sử dụng.

Nguyên tắc quản lý xây dựng nhà ở riêng lẻ theo Nghị định 207/2026/NĐ-CP

Điều 11 Nghị định 207/2026/NĐ-CP quy định việc quản lý xây dựng nhà ở riêng lẻ phải được thực hiện trên nguyên tắc bảo đảm an toàn đối với con người, tài sản, thiết bị, công trình xây dựng, các công trình lân cận và môi trường xung quanh.

Đây là nguyên tắc có ý nghĩa quan trọng bởi nhà ở riêng lẻ mặc dù có quy mô nhỏ hơn các dự án đầu tư xây dựng lớn nhưng vẫn tiềm ẩn nhiều nguy cơ ảnh hưởng đến cộng đồng nếu việc khảo sát, thiết kế hoặc thi công không đáp ứng yêu cầu kỹ thuật. Thực tế cho thấy, nhiều sự cố như sụt lún nền móng, nứt công trình liền kề, mất ổn định kết cấu hoặc cháy nổ đều có nguyên nhân xuất phát từ việc thiết kế chưa phù hợp hoặc thi công không đúng hồ sơ thiết kế.

 

Do đó, nghị định yêu cầu toàn bộ hoạt động thiết kế và thi công phải tuân thủ các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật và các quy định chuyên ngành do cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành. Đối với nhà ở riêng lẻ thuộc dự án đầu tư xây dựng hoặc nhà ở của tổ chức, việc xây dựng còn phải tuân thủ các quy định riêng của Chính phủ về hoạt động xây dựng nhằm bảo đảm tính thống nhất trong quản lý.

Việc nhấn mạnh các nguyên tắc này cho thấy quan điểm quản lý mới không chỉ tập trung vào việc hoàn thành công trình mà còn hướng đến việc kiểm soát chất lượng trong toàn bộ quá trình đầu tư xây dựng.

Phân loại yêu cầu thiết kế theo quy mô công trình

Một trong những nội dung quan trọng nhất của Nghị định 207/2026/NĐ-CP là quy định cụ thể về đối tượng được phép thực hiện thiết kế xây dựng nhà ở riêng lẻ. Theo đó, yêu cầu về năng lực của đơn vị thiết kế sẽ được xác định dựa trên quy mô và mức độ phức tạp của công trình.

Cách tiếp cận này phản ánh nguyên tắc quản lý dựa trên rủi ro (risk-based regulation), trong đó công trình càng có quy mô lớn hoặc yêu cầu kỹ thuật càng cao thì càng cần có sự tham gia của các tổ chức, cá nhân có trình độ chuyên môn để hạn chế nguy cơ mất an toàn.

Nhóm công trình quy mô nhỏ: Chủ sở hữu được tự tổ chức thiết kế

Theo quy định tại điểm a khoản 2 Điều 11 Nghị định 207/2026/NĐ-CP, chủ sở hữu được tự tổ chức thực hiện thiết kế xây dựng nếu công trình đồng thời đáp ứng đầy đủ bốn điều kiện:

  • Công trình dưới 03 tầng.

  • Không có tầng hầm.

  • Tổng diện tích sàn xây dựng nhỏ hơn 250 mét vuông.

  • Chiều cao công trình dưới 12 mét.


Việc cho phép chủ nhà tự tổ chức thiết kế xuất phát từ thực tế đây là nhóm công trình có kết cấu tương đối đơn giản, mức độ ảnh hưởng đến khu vực xung quanh không quá lớn và khả năng phát sinh các yêu cầu kỹ thuật phức tạp tương đối thấp.

Tuy nhiên, quy định này không đồng nghĩa với việc chủ đầu tư được phép bỏ qua các tiêu chuẩn kỹ thuật. Dù tự tổ chức thiết kế, công trình vẫn phải đáp ứng đầy đủ các quy chuẩn về kết cấu, an toàn chịu lực, an toàn điện, cấp thoát nước, thông gió, vệ sinh môi trường và các yêu cầu kỹ thuật khác theo quy định hiện hành.

Nói cách khác, quyền tự thiết kế đi kèm với trách nhiệm bảo đảm chất lượng và an toàn của công trình.


Nhóm công trình dưới 07 tầng: Thiết kế phải do tổ chức hoặc cá nhân có chuyên môn thực hiện

Đối với công trình dưới 07 tầng hoặc có 01 tầng hầm nhưng không thuộc trường hợp được phép tự thiết kế, Nghị định 207/2026/NĐ-CP quy định hồ sơ thiết kế bắt buộc phải do tổ chức hoặc cá nhân có chuyên môn, kinh nghiệm theo quy định của pháp luật thực hiện.

So với nhóm công trình quy mô nhỏ, các công trình này thường có tải trọng lớn hơn, kết cấu phức tạp hơn và yêu cầu xử lý nền móng, hệ thống kỹ thuật cũng như giải pháp chịu lực ở mức cao hơn.


Việc sử dụng đơn vị thiết kế có chuyên môn mang lại nhiều giá trị trong thực tiễn.

Trước hết, hồ sơ thiết kế được lập trên cơ sở khảo sát hiện trạng và tính toán kết cấu giúp bảo đảm khả năng chịu lực của công trình trong điều kiện khai thác thực tế.

Thứ hai, thiết kế chuyên nghiệp góp phần hạn chế các sai sót trong quá trình thi công, giảm chi phí phát sinh do phải sửa đổi hoặc gia cố kết cấu sau này.

Cuối cùng, hồ sơ thiết kế đạt chất lượng còn tạo thuận lợi cho quá trình giám sát, nghiệm thu và bảo trì công trình sau khi đưa vào sử dụng.


Nhóm công trình từ 07 tầng trở lên: Bổ sung yêu cầu về phòng cháy, chữa cháy

Đối với công trình từ 07 tầng trở lên hoặc có từ 02 tầng hầm trở lên, ngoài yêu cầu về năng lực của đơn vị thiết kế, nghị định còn quy định hồ sơ thiết kế phải đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật về phòng cháy, chữa cháy.

Quy định này phản ánh đặc điểm của các công trình cao tầng khi nguy cơ cháy nổ, khả năng lan truyền khói và khó khăn trong công tác cứu hộ, cứu nạn đều lớn hơn đáng kể so với nhà ở thấp tầng.


Theo đó, hồ sơ thiết kế cần xem xét đồng bộ nhiều nội dung như giải pháp thoát nạn, hệ thống báo cháy, chữa cháy tự động, cấp nước chữa cháy, tăng áp cầu thang, hút khói và các giải pháp kỹ thuật khác theo quy chuẩn hiện hành.

Việc đưa các yêu cầu về phòng cháy, chữa cháy ngay từ giai đoạn thiết kế sẽ giúp hạn chế tình trạng phải điều chỉnh công trình sau khi thi công hoặc không đủ điều kiện đưa vào sử dụng.


Điều kiện khởi công xây dựng công trình theo Nghị định 207/2026/NĐ-CP

Bên cạnh việc sửa đổi quy định về thiết kế, Nghị định 207/2026/NĐ-CP cũng hoàn thiện các quy định liên quan đến điều kiện khởi công xây dựng công trình. Theo Điều 12 của nghị định, việc khởi công phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện được quy định tại khoản 1 Điều 48 Luật Xây dựng 2025, ngoại trừ các trường hợp được miễn theo quy định của pháp luật.

Một điểm mới đáng chú ý là trước khi khởi công, chủ đầu tư phải gửi thông báo khởi công xây dựng đến cơ quan quản lý nhà nước về xây dựng tại địa phương. Thông báo này có thể được thực hiện trực tiếp, thông qua dịch vụ bưu chính hoặc trên môi trường điện tử theo mẫu quy định tại Phụ lục V của Nghị định. Sau khi tiếp nhận, cơ quan quản lý sẽ cập nhật các thông tin liên quan vào cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng.

 

Quy định này cho thấy xu hướng chuyển đổi số trong quản lý xây dựng, giúp cơ quan nhà nước theo dõi quá trình đầu tư xây dựng theo thời gian thực, đồng thời tạo nền tảng cho việc kết nối dữ liệu giữa các cơ quan quản lý trong tương lai.

Tăng cường trách nhiệm giám sát tác giả của đơn vị thiết kế

Một nội dung quan trọng khác của Nghị định 207/2026/NĐ-CP là quy định rõ trách nhiệm giám sát tác giả trong quá trình thi công xây dựng. Theo đó, đơn vị lập thiết kế không chỉ hoàn thành hồ sơ thiết kế mà còn phải tiếp tục đồng hành trong quá trình thi công nhằm bảo đảm công trình được xây dựng đúng theo ý tưởng và giải pháp kỹ thuật đã được phê duyệt. Cụ thể, đơn vị thiết kế có trách nhiệm giải thích hồ sơ thiết kế khi chủ đầu tư hoặc nhà thầu yêu cầu, phối hợp xử lý các vấn đề phát sinh trong quá trình thi công và điều chỉnh thiết kế nếu điều kiện thực tế có thay đổi.

 

Đặc biệt, khi phát hiện việc thi công không tuân thủ hồ sơ thiết kế, nhà thầu thiết kế phải kịp thời thông báo cho chủ đầu tư và đề xuất biện pháp xử lý nhằm tránh ảnh hưởng đến chất lượng và an toàn công trình. Sau khi công trình hoàn thành, đơn vị thiết kế còn phải lập báo cáo đánh giá việc thực hiện giám sát tác giả và tham gia nghiệm thu theo hợp đồng xây dựng. Việc quy định rõ trách nhiệm này giúp nâng cao tính liên tục giữa giai đoạn thiết kế và thi công, đồng thời tăng cường trách nhiệm nghề nghiệp của đơn vị tư vấn thiết kế.

 

Xu hướng quản lý mới: Kiểm soát chất lượng từ giai đoạn thiết kế

Có thể thấy, những thay đổi trong Nghị định 207/2026/NĐ-CP phản ánh một xu hướng quản lý hiện đại, trong đó thiết kế được xem là giai đoạn quyết định chất lượng và mức độ an toàn của toàn bộ công trình. Thay vì chỉ tập trung kiểm tra khi công trình đã hoàn thành, cơ quan quản lý chuyển trọng tâm sang kiểm soát năng lực của đơn vị thiết kế, tiêu chuẩn kỹ thuật và trách nhiệm của các bên ngay từ đầu quá trình đầu tư xây dựng.

 

Đây cũng là cách tiếp cận phù hợp với thông lệ quốc tế, bởi nhiều nghiên cứu trong lĩnh vực quản lý xây dựng cho thấy phần lớn các sự cố kỹ thuật đều có nguyên nhân từ giai đoạn khảo sát, thiết kế hoặc phối hợp giữa thiết kế và thi công. Việc phân loại công trình theo quy mô để xác định yêu cầu về năng lực thiết kế vừa tạo điều kiện cho người dân xây dựng các công trình nhỏ, vừa bảo đảm các công trình có mức độ rủi ro cao được kiểm soát bởi đội ngũ chuyên môn phù hợp.

 

Nghị định 207/2026/NĐ-CP không chỉ thay đổi quy định về đối tượng được phép thiết kế nhà ở riêng lẻ mà còn đặt nền móng cho một phương thức quản lý xây dựng theo hướng chuyên nghiệp, minh bạch và lấy an toàn công trình làm trung tâm.

Việc phân loại yêu cầu thiết kế theo quy mô công trình, bổ sung trách nhiệm giám sát tác giả, hoàn thiện điều kiện khởi công và tăng cường áp dụng các tiêu chuẩn kỹ thuật cho thấy mục tiêu của nhà làm luật là nâng cao chất lượng công trình ngay từ giai đoạn chuẩn bị đầu tư.

Đối với chủ đầu tư, việc nắm vững các quy định mới không chỉ giúp bảo đảm tuân thủ pháp luật mà còn là cơ sở để lựa chọn phương án thiết kế phù hợp, tối ưu chi phí, giảm thiểu rủi ro trong thi công và bảo vệ giá trị của công trình trong dài hạn. Đây cũng là xu hướng tất yếu của ngành xây dựng trong bối cảnh yêu cầu về an toàn, chất lượng và phát triển bền vững ngày càng được đặt lên hàng đầu.


SISD

SISD là công ty chuyên cung cấp các giải pháp toàn diện về bề mặt tường, sàn có tính thẩm mỹ cao, giúp hiện thực hóa tầm nhìn và ý tưởng thiết kế của những công trình cao cấp nhất.

Showroom Hà Nội

LK16.34, Khu đô thị Hạ Đình, Tân Triều, Thanh Trì, Hà Nội

Văn Phòng Hà Nội

Spaces Belvedere, 28A Trần Hưng Đạo, Hoàn Kiếm, Hà Nội

Lô A3/BT2, ngõ 168 Nguyễn Xiển, Thanh Xuân Hà Nội

Hotline

088 9137 666

Copyright 2024 © SISD.